Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟ (Σ) ΚΛΗΣΗ

Από τον Νώντα Κούκα

Η Τοπολογία της Δυτικής Γνωσιολογίας

Μια εν τάχει ανασκόπηση του γενικού χώρου μέσα από τον οποίο αναδύθηκε η δυτική φιλοσοφική σκέψη, αναδεικνύει τους εξής τρεις υποχώρους της:

I.  Η Φιλοσοφία του Είναι.  Ξεκινά πρωτίστως ως μεταφυσική — δηλαδή, ως έρευνα των πρώτων αρχών και μελέτη της Αιτίας των όντων και του Ολου. Το πλατωνικό-αριστοτελικό πρότυπο αποτελεί το πρότυπο της  κλασικής μεταφυσικής. Εμβολίμως, επισημαίνουμε τις τρεις διαστάσεις της αρχαίας (ελληνικής) σκέψης: α) κοσμολογική (προ-σωκρατική) περίοδος (Ηράκλειτος Παρμενίδης κ.ά),  β) εννοιολογική περίοδος (κυρίως, Πλάτωνας — Αριστοτέλης), και  γ) πραξιολογική περίοδος (επικούρειοι, στωικοί).

Σημείωση: Αναφερόμαστε στην τοπολογία της δυτικής θεωρίας της γνώσης, γι’ αυτό παρακάμπτουμε την πολύ σημαντική σκέψη τόσο των σκεπτικών όσο και των σοφιστών, οι οποίοι ανήκουν στη <γεωμετρία>, θα λέγαμε, και όχι στην τοπολογία της δυτικής γνωσιολογίας.

Με την εννοιολογική σκέψη, δηλαδή με το πλατωνικό-αριστοτελικό μοντέλο, εγκαθιδρύεται η Θεωρία της Γνώσης, αφού από τον θαυμασμό και την απορία, περνάμε σε ερωτήματα του τύπου <τι είναι το ον — τι είναι το όντως ον>.

ΙΙΗ Φιλοσοφία του Νοείν.   Εως την αρχή λοιπόν των νέων χρόνων το οντολογικό παράδειγμα προσδιορίζει την οπτική στην ιστορική καταγραφή της φιλοσοφίας. Αλλά με τον Ντεκάρτ (τον Καρτέσιο, δηλαδή) κάνει την εμφάνισή του ένα άλλο πρότυπο φιλοσοφικής ενασχόλησης, που αντικαθιστά το οντολογικό παράδειγμα από ένα άλλο, με αρχή την αμφιβολία (στη θέση του θαυμασμού). Και με ερωτήματα του τύπου <τι μπορώ να ξέρω σίγουρα>, οικοδομείται μια νέα φιλοσοφία, που προϋποθέτει το νοείν ως πρωταρχικό.

  • ΙΙΙ.  Η Φιλοσοφία της Γλώσσας και το Λινκουιστικό/Γλωσσοαναλυτικό Πρότυπο.   Το προηγούμενο νοησιακό μοντέλο θα παραχωρήσει, μέσω της σύγχρονης αναλυτικής φιλοσοφίας, τη θέση του σε ένα άλλο λινκουιστικό ή γλωσσοαναλυτικό μοντέλο. Εδώ, στη θέση της νόησης μπαίνει η γλώσσα και στη θέση των σκέψεων, των ιδεών και των παραστάσεων μπαίνουν οι λέξεις, οι εκφράσεις και οι προτάσεις.
  • Τώρα πια εγκαινιάζεται η φιλοσοφία της γλώσσας, όπου ως αρχή του φιλοσοφείν λειτουργεί η ασάφεια και η σύγχυση της γλώσσας — όχι η αμφιβολία — και τα πρωταρχικά ερωτήματα που μπαίνουν έχουν τη μορφή <τι καταλαβαίνουμε με αυτό;> ή <ποιο είναι το νόημα αυτής της λέξης;>.

IV.  Η Σύγχρονη Κοσμολογία ως Μοντέρνα Θεωρία της Γνώσης.

Η Φιλοσοφία των Κόσμων 

Κι έτσι περνάμε αισίως στη σύγχρονη κοσμολογία, όπου τα πολύ αφηρημένα μαθηματικά, η εξόχως θεωρητική φυσική, μαζί με τις πολύ προηγμένες παρατηρησιακές μεθόδους, έχουν αναγκάσει την Επιστήμη των επιστημών — την ίδια τη Φιλοσοφία και την ίδια τη τη Θεωρία της Γνώσης (τη θεωρία όλων των θεωριών) να καταδεχτούν να μπουν στο εργαστήριο της πειραματικής διαψευσιμότητας. Βέβαια, η πρόκληση είναι ακαταμάχητη:

Απόδοση του Σύμπαντος Σαν-Ενα-Ολον…

02 / 07 / 2017

Advertisements

Posted on Ιουλίου 2, 2017, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Σχολιάστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: